Elektrik icat olup da Adana'ya geldiği günden beri halk şirket tarafından aldatılmıştır. Eğer halktan birileri şirketi aldatmışsa, şirket zararını, aldatmayan diğerlerinden tahsil etmiştir. Türkçe meali; komşum elektrik şirketini aldatıyorsa, şirketin ettiği zararı ben ödüyorum demek…
Bunun günümüz şirketleri ile bir ilgisi yok. (Var mıdır?)
Zorunlu ihtiyaçların giderilmesi bir toplumun gücü; ihtiyaçlara mahkûm olmak ise zayıflığıdır…
Şirketler, kalubeladan beri toplumun vazgeçmeyecekleri ihtiyaçları gidermede yetenekli olmuşlardır. Aynı yeteneği paraya çevirme konusunda da göstermişlerdir.
Bu yetenek, şirketlerin kasasına kâr, halkın anlayışına ise suiistimal olarak yerleşmiştir.
Adana'ya elektrik gelince Elektrik Şirketi, belediye ile yaptığı sözleşme gereği Adana'nın her tarafına pervane (vantilatör) koyup çalıştırmayı böylelikle Adana halkını serinletmeyi taahhüt etmiş. (Görüyorsunuz değil mi? Özel şirketler ile belediyenin kol kola halka havuç vermesinin kısa tarihine örnek…)
Belediye bu hizmeti halka her gün duyurup propaganda yapmış...
"Ey ahali duyduk duymadık demeyin! Adana'da Ağustos sıcaklarına elveda...
Sıcaklar Allah’tan serinlik bizden…”
Vay… Vay… Vay… Herkeste bir sevinç… Artık fakirin afra tafrasından geçilmez olmuş.
“Zenginin yaylası varsa fakirin de pervanesi var…”
“Sıcak Allah’tan serinlik Cumhuriyet Halk Fırkasından…”
Ağustos gelince işi olan da olmayan da şehri dolaşıp vantilatörleri - Pervane- görmek istemiş. Ama boşuna...
Bir gün... İki gün…
Ağustos geçmiş ama gel gelelim pervanelerden haber yok.
İşte yerel gazeteler halkın tepkisine ses oluyor.
"Hani Ya Ne Oldu?
Ağustos'ta pervaneler işleyecekti? "
Başlığıyla verilen haber şöyle devam etti.
"Adana Elektrik Şirketi ile mukavele yaptıktan sonra Belediye Reisi Bey, Türksözü Gazetesi Muhabirine beyanatta bulunup Adanalıya müjdeler vermiş ve demiştir ki;
'Her şey tamam… Önümüzdeki Ağustos'ta, Adana elektrikle donanmış olacak ve her tarafta vantilatörler işleyecek.'
Ağustos geldi çattı.., Fakat ortada ne elektrik ne de vantilatör namına bir şey yok. Sadece elektrik şirketi binasının aydınlatılması için bir dinamo koymuş ve yolun üstüne astıkları tabelanın önüne bir ampul koymuş o kadar.
Belediye reisi söz verdiği gibi davranmıyor.
Acaba Reis Bey mi hata yaptı, yoksa elektrik şirketi mi sözleşmeye uymuyor.
Adana cevap bekliyor."
İşte 2 Ağustos 1929 tarihli, yani 97 yıl önceki haber.
Sivrisinek saz...
Bir ara Adana’da sıcaklarda yellenmenin (yanlış anlaşılmasın yelpaze ile) kısa tarihini yazarım.
Kalın sıcaklıkla…
(*) Adana’da Unutulmayan Olaylar kitabımdan…